Czym jest współuzależnienie?

Uzależnienie to choroba, której skutki odczuwa cała rodzina. To choroba, która z biegiem lat się rozwija i destabilizuje funkcjonowanie całego systemu rodzinnego. Osoba uzależniona z biegiem czasu coraz silniej koncentruje się na używkach, wycofuje się z pełnienia ról życiowych, przestaje świadczyć na rzecz rodziny, a czasem nawet interesować się swoimi bliskimi. Często również wymaga opieki i obsługi.

W miarę jak problem narasta, członkowie rodziny (najczęściej mąż, żona, partnerka) zaczynają szukać sposobów, które pozwoliłyby im przetrwać w sytuacji ciągłego stresu, braku poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji, niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb. Tak rodzi się współuzależnienie.

Współuzależnienie nie jest chorobą. Jest to zespół nieprawidłowego przystosowania się do sytuacji problemowej, jaką jest uzależnienie bliskiej osoby. Koncentrując się na szukaniu sposobu ograniczenia picia partnera, osoba współuzależniona nieświadomie przejmuje odpowiedzialność i kontrolę za jego funkcjonowanie, co w efekcie ułatwia pijącemu dalsze spożywanie alkoholu. Dotyka osób dorosłych żyjących w relacji z osobą uzależnioną (zależność).

Osoba współuzależniona

• Przejawia silną koncentrację myśli, uczuć i zachowań na zachowaniach osoby pijącej

• Szuka usprawiedliwień picia, zaprzeczania problemowi

• Ukrywa problem picia przed innymi

• Przejmuje kontrolę nad piciem osoby bliskiej (ogranicza sytuacje alkoholowe, wylewa alkohol, odmierza ilości, kupuje alkohol, aby pijący nie wychodził z domu)

• Przejmuje odpowiedzialność za zachowania pijącego partnera, łagodzi konsekwencje picia: kłamie, płaci długi, dba o higienę pijącego, o jego wizerunek itp.

• Przejmuje za osobę pijącą obowiązki domowe, które ona zaniedbuje

Warto pamiętać, że życie w długotrwałym stresie spowodowanym piciem bliskiej osoby i brakiem skuteczności własnych działań nakierowanych na rozwiązanie problemu picia powoduje poważne konsekwencje psychologiczne.

Są to między innymi:

• Zaburzenia psychosomatyczne:

  • nerwice

  • zaburzenia życia emocjonalnego (chaos emocjonalny, huśtawka nastrojów, stany lękowe i depresyjne, napięcie i stan ciągłego pogotowia emocjonalnego)

  • zakłócenia czynności poznawczych (zagubienie, chaos poznawczy, brak poczucia sensu i celu, zakłócenie wzorców normy i zdrowia, nierealistyczne oczekiwania)

• Pustka duchowa i brak nadziei

• Samotność

• Poczucie niemożności rozstania się

• Czasami nadużywania substancji psychoaktywnych (leki nasenne i uspokajające)

• Trudności w rozpoznaniu własnych potrzeb, w realizacji własnych pragnień, ambicji i celów

• Obniżone poczucie własnej wartości

• Wyraźne odczuwane obniżenie jakości życia

Jeżeli żyjesz z osobą uzależnioną i to, o czym piszę powyżej, brzmi dla Ciebie znajomo, zgłoś się po pomoc. Pamiętaj, że możesz poprawić jakość swojego życia i życia swoich dzieci. Poszukaj grupy wsparcia (Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, Grupy Rodzinne Al-Anon) lub skonsultuj się z psychoterapeutą.